ΠΑΡΙΣ ΚΟΥΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ

Μέλος Εκτελεστικού Πολιτικού Συμβουλίου Κινήματος Αλλαγής

Newsletters

Γράψτε το email σας και πατήστε το πλήκτρο subscribe για να εγγραφείτε στα newsletters
Τηρείται ο "GDPR", ο νέος κανονισμός Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (EE 2016/679).
Please wait

Σελίδα στο Facebook

Twitter

radio spech

 
 

Σύνδεσμοι

parliament logo  pasok logo  facebook logo twitter logo

Εκλογές 2015

ΠΑΣΟΚ. Κρατάμε ψηλά την ευθύνη.

 Οι απαντήσεις του Προέδρου της ΚΕΔΚΕ

ΠΑΡΙ ΚΟΥΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ-Δημάρχου Κοζάνης 

    1. Το φετινό συνέδριο της ΚΕΔΚΕ έχει έναν αντικειμενικά υψηλό στόχο. Καλούμαστε με ιδιαίτερη σαφήνεια να περιγράψουμε τις μεγάλες και ριζικές τομές που πρέπει να υπάρξουν σε θεσμικό επίπεδο στη χώρα, με προκειμένου να χτυπηθεί ο συγκεντρωτισμός που αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο στην ανάπτυξη και την ευημερία της. Η  Ελλάδα είναι το πλέον συγκεντρωτικό κράτος στην Ευρώπη των 25 και αυτή η δυσάρεστη πραγματικότητα δεν πρέπει να συνεχίζεται.

Απαιτούνται ρήξεις και τομές και όχι θολές μεταρρυθμίσεις.

Τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις τις περιέγραψε πολύ καθαρά το προηγούμενο συνέδριο μας με συντριπτική πλειοψηφία και είναι:

Λιγότεροι και ισχυροί δήμοι, αιρετή περιφέρεια, αυτοδιοίκηση μητροπολιτικών περιοχών, εγγύηση ης διαφάνειας στη λειτουργία των αποκεντρωμένων θεσμών και τέλος φορολογική αποκέντρωση για να οδηγηθούμε στην αυτοδιοίκηση της ευθύνης και στην κοινωνία της ευθύνης. Στο φετινό μας συνέδριο λοιπόν θέτουμε ένα στόχο. Να δώσουμε σ΄ αυτές τις προγραμματικές θέσεις και αποφάσεις του περυσινού μας συνεδρίου συγκεκριμένο και σαφές περιεχόμενο. Κάτι τέτοιο είναι αφ΄ ενός μεν εφικτό και αφ΄ ετέρου αναγκαίο. Εφικτό για το λόγο ότι, με τη δημιουργία του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποκτήσαμε τη δυνατότητα έτσι ώστε ένας πολύ μεγάλος αριθμός επιστημόνων να εργάζεται εδώ και μήνες γύρω απ΄ αυτά τα πέντε θέματα καθώς και το νέο Κώδικα δήμων και κοινοτήτων.

Έτσι λοιπόν θα προχωρήσουμε πάρα πολύ τη συζήτηση και θα γίνουμε συγκεκριμένοι. Αυτό αφορά το εφικτό. Σε ό,τι αφορά το αναγκαίο, το συνέδριο μας είναι το τελευταίο τακτικό συνέδριο της τρέχουσας δημοτικής περιόδου, το επόμενο θα γίνει ακριβώς σε δύο χρόνια, και αυτό το μεσοδιάστημα δεν πρέπει να είναι και κενό σε θέσεις. Με αφορμή το 42% άνοιξε ένας πολύ ενδιαφέρον διάλογος.

Ο μεν Πρωθυπουργός υποσχέθηκε εθνικό διάλογο δηλώνοντας προσωπικό ενδιαφέρον για πολλές από τις θέσεις μας, η δε αξιωματική αντιπολίτευση είναι γεγονός ότι υιοθέτησε ένα πολύ προωθημένο πλαίσιο σε σχέση μ΄ αυτό που προωθούσε όσο ήταν κυβέρνηση. Αυτή λοιπόν η συγκυρία δεν πρέπει να πάει χαμένη, αλλά ν΄ αξιοποιηθεί τα μέγιστα. Γι΄ αυτό ακριβώς και πιστεύω πως το φετινό μας συνέδριο πρέπει να έχει αυτήν ακριβώς τη στόχευση.

    2. Το πρόγραμμα ΘΗΣΕΑΣ αναμένεται να προσφέρει στους δήμους περισσότερα απ΄ ό,τι πρόσφερε ο πρόδρομος του, το ΕΠΤΑ, για δύο λόγους.

Ο ένας είναι διότι υπάρχει, σύμφωνα με το νόμο, και κρατική συμμετοχή, τουλάχιστον στο 26% του προγράμματος.

Ο δεύτερος είναι οι αυξημένες παρακρατήσεις πόρων της αυτοδιοίκησης από τους ΚΑΠ και τη ΣΑΤΑ. Έτσι λοιπόν εμφανίζεται το πρόγραμμα να έχει πολύ μεγαλύτερη οικονομική οντότητα απ΄ το ΕΠΤΑ, ως αποτέλεσμα αυτών των δύο επιλογών. Από τη δεύτερη όμως επιλογή πηγάζει και ένα πρόβλημα του ΘΗΣΕΑ. Η καθυστέρηση στην έναρξη του προγράμματος, σε συνδυασμό με την μεγάλη παρακράτηση πόρων που γίνεται, έχει οδηγήσει αφ΄ ενός μεν στη διαιώνιση των οικονομικών προβλημάτων των ΟΤΑ, παρά την απόδοση των πόρων του Ν. 1828, και αφ΄ ετέρου στην ανάδειξη ενός ιδιότυπου προβλήματος: ν΄ αποδίδονται μεν λογιστικά τα λεφτά αλλά ουσιαστικά να μένουν στο ταμείο.

Πρέπει να σημειώσω ότι φέτος, στο τέλος χρόνου, στα ταμεία του κράτους θα βρίσκονται περίπου 450 εκατ. ευρώ, πόροι του ΘΗΣΕΑ μη απορροφηθέντες, και κανείς δε γνωρίζει, και δεν μπορεί με ασφάλεια να προβλέψει, τα ποσά που θα μείνουν στο ταμείο, στο τέλος της επόμενης χρονιάς. Είναι δεδομένο ότι απ΄ τον τρίτο χρόνο, όπως συνέβη και με το ΕΠΤΑ, αυτό το πρόβλημα θα ξεπεραστεί.

Είναι όμως ένα πρόβλημα που αφορά την τρέχουσα δημοτική περίοδο,  καθώς στα δύο πρώτα χρόνια της αποπληρωνόταν το ΕΠΤΑ απ΄ τους πόρους της αυτοδιοίκησης, τον τρίτο χρόνο προετοιμαζόταν ο ΘΗΣΕΑΣ και τον τέταρτο χρόνο είναι οι εκλογές  Πρέπει όμως να ξεπεραστεί άμεσα, εκτός και αν βρεθεί τρόπος να προχωρήσουν οι δήμοι πολύ γρήγορα στην απορρόφηση των πόρων οπότε δεν θα τίθεται πλέον τέτοιο ζήτημα.  

Απ΄ την πλευρά της ΚΕΔΚΕ, υπάρχει σειρά  προτάσεων, έτσι ώστε να ελαχιστοποιήσουμε το συγκεκριμένο πρόβλημα.

     3. Οι δεσμεύσεις της κυβέρνησης δεν έχουν ολοκληρωθεί, με πρώτο και βασικότερο το καίριο ζήτημα των παρακρατηθέντων πόρων που η κυβέρνηση ονόμασε, και εξακολουθεί να ονομάζει, «υπεξαιρεθέντων» από την προηγούμενη κυβέρνηση.

Από την ώρα λοιπόν που είναι υπεξαιρεθέντες κατά την κυβέρνηση, πρέπει και άμεσα να αποδοθούν, γιατί η υπεξαίρεση είναι μια ελληνική λέξη που έχει ένα σαφέστατο και βαρύ μάλιστα νόημα. Από εκεί και πέρα υπάρχει δυστυχώς ακόμα ένα θολό τοπίο στις μεταβιβάσεις αρμοδιοτήτων, ενώ στο θέμα των συμβασιούχων, υπήρξαν δεσμεύσεις, οι οποίες όμως ακόμα δεν έχουν υλοποιηθεί. Αναμένουμε στο φετινό προϋπολογισμό να αποτυπωθούν λύσεις γι΄ αυτά τα ζητήματα, όπως και για τη δημοτική αστυνομία, για να κλείσει το κεφάλαιο που αφορά την τριβή των τελευταίων χρόνων αποκλειστικά γύρω από οικονομικά θέματα , η οποία έχει δοκιμάσει πάρα πολύ τις σχέσεις αυτοδιοίκησης και κεντρικής εξουσίας.  Για να μπορέσουμε έτσι να προχωρήσουμε στα άλλα, τα μεγάλα, τα απαραίτητα, αυτά που θα εξετάσει και το φετινό μας συνέδριο.

     4. Ο νέος Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων είναι περίπου έτοιμος. Έχει καθυστερήσει τρεις μήνες εξ αιτίας  του ότι η κυβέρνηση εν μέσω του καλοκαιριού θυμήθηκε ότι έπρεπε ν΄ αλλάξει και τον εκλογικό νόμο, παρ΄ ό,τι ο Κώδικας καταρτίστηκε με δεδομένο πως δεν θα είχαμε τέτοια αλλαγή.

Πέραν αυτού όμως, με δεδομένο ότι αναφερόμαστε σ΄ ένα θεσμό που έχει ελάχιστους ίδιους πόρους, αφού δεν θεσμοθετήθηκε η φορολογική αποκέντρωση, και με βάση τη σημερινή εικόνα του πρώτου και δεύτερου βαθμού, το πόνημα του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων είναι αρκετά φιλόδοξο και έχει επιφέρει πάρα πολλές αλλαγές στη διαδικασία και τη λειτουργία του δημοτικού συμβουλίου. Αλλαγές που αναφέρονται στη θέσπιση των δημοτικών παρατάξεων, την εισαγωγή ορισμένων κανονιστικού χαρακτήρα αποφάσεων ή την ενότητα που αφορά τη διαδικασία ενοποίησης και ελέγχου των αποφάσεων, για να σταθώ μόνο σε μερικά σημεία τα οποία ήδη έχουν αποτυπωθεί στο νέο κώδικα. Σημεία τα οποία αναμένεται να βελτιώσουν πολύ τη λειτουργία του δημοτικού συμβουλίου.  

      5. Ο θεσμός της αυτοδιοίκησης, κατά κανόνα,  βρίσκεται σε αναπτυξιακή τροχιά εδώ και πολλά χρόνια, χωρίς δυστυχώς να λείπουν και οι εξαιρέσεις .

Εκείνο που πρέπει να γίνει για να μπει καθολικά ο θεσμός της αυτοδιοίκησης σε αναπτυξιακή τροχιά, έχει σχέση με τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις για τις οποίες ήδη μιλήσαμε. Λιγότεροι και ισχυροί δήμοι αλλά και περιφερειακή αυτοδιοίκηση.

Έτσι ο ρόλος της Τ.Α. στον τομέα της ανάπτυξης, όπως αυτός ορίζεται για  κάθε περιοχή, ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της,  μπορεί να γίνει πιο ορατός και  συγκεκριμένος. Κατά τη γνώμη μου αυτή είναι η σημαντικότερη αλλαγή που πρέπει να υπάρξει. Εξάλλου η εμπειρία διδάσκει ότι, ακόμα κι οι δήμοι που είχαν τις ελάχιστες προϋποθέσεις από πλευράς στελέχωσης,  ιδίων πόρων, δανεισμού και πρόσβασης σε ευρωπαϊκά προγράμματα, έχουν καταφέρει να κάνουν σοβαρά βήματα στον τομέα αυτό. 

     6. Σε ό,τι αφορά τη διενέργεια δημοτικών και νομαρχιακών εκλογών σε διαφορετική ημερομηνία, δεν μπορώ να καταλάβω ποια προφανή σκοπιμότητα πρέπει να μας οδηγήσει στο να τις ξεχωρίσουμε.

Αν λάβουμε υπ΄ όψιν μας και το γεγονός ότι οι βουλευτικές γίνονται, κατά κανόνα, σε κάτι λιγότερο από 4 χρόνια, κινδυνεύουμε στην Ελλάδα να έχουμε κάθε χρόνο εκλογές. Μια εξέλιξη που προσωπικά δεν θεωρώ ότι θα έπρεπε να την επιδιώξουμε.

Σε ό,τι αφορά τη θέση της ΚΕΔΚΕ για το 42%, είναι νομίζω γνωστό ότι στο τακτικό μας συνέδριο του 2003, με συντριπτική πλειοψηφία, αποφασίσαμε ότι δεν πρέπει να υπάρξει αλλαγή του εκλογικού νόμου, αλλά παρ΄ όλα αυτά η κυβέρνηση, επικαλούμενη το πρόγραμμα της, προχωρεί ήδη στην αλλαγή του 50 συν ένα με το 42%.

 Η εξέλιξη αυτή αποδυναμώνει το θεσμό αφού περιορίζει τη βάση δημοκρατικής νομιμοποίησης της δημοτικής αρχής, τον οδηγεί σε έντονη κομματικοποίηση,  αφού η εκλογή απ΄ την πρώτη Κυριακή με 42%  μπορεί να λειτουργήσει ως μια πρόκληση για τα κομματικά επιτελεία, και εισάγει έναν ιδιότυπο δικομματισμό με τον αποκλεισμό κάθε αυτόνομης ή αυτοτελούς φωνής, γεγονός βέβαια που συνιστά μια καθαρά αντιδημοκρατική εξέλιξη. Πέραν όλων των άλλων βέβαια, ο μείζον λόγος για τον οποίο πιστεύω ότι είναι λάθος η κυβερνητική πρωτοβουλία για το 42% , έχει σχέση με τις υψηλές προτεραιότητες για την αυτοδιοίκηση και τη χώρα για τις οποίες μιλήσαμε στο πρώτο σας ερώτημα. Άλλες είναι λοιπόν αυτές οι προτεραιότητες και όχι βέβαια η αλλαγή του εκλογικού νόμου.

     7. Εάν αποκτήσουμε ένα κεντρικό επιτελικό κράτος, μια ισχυρή περιφέρεια με αναπτυξιακό ρόλο και λιγότερους και ισχυρούς δήμους, θα είναι κερδισμένη η χώρα όπως και η κοινωνία και οι πολίτες της. Εκείνο που χρειαζόμαστε είναι απλές και σύγχρονες δομές, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Δομές που έχουν δοκιμαστεί στην Ευρώπη και αποδείχθηκαν ιδιαίτερα ανθεκτικές στο χρόνο αλλά και άκρως αποτελεσματικές. Η Ελλάδα δεν μπορεί να επιμένει σ΄ ένα αναχρονιστικό, αναποτελεσματικό και αδιαφανές μοντέλο. Πρέπει επιτέλους ν΄ ανοίξει ο δρόμος για την αιρετή περιφερειακή αυτοδιοίκηση.

Εξάλλου αυτό επιτάσσει και από το σύνταγμα μας,  το οποίο προβλέπει δύο βαθμούς αυτοδιοίκησης. Ο  ένας είναι οι δήμοι και ο δεύτερος βαθμός, από την ώρα που θα έχουμε λιγότερους και ισχυρούς δήμους, δεν μπορεί να θεσμοθετηθεί στα όρια των σημερινών Νομαρχιών αλλά πρέπει να θεσμοθετηθεί στα όρια των περιφερειών.

     8. Το μεγαλύτερο ίσως πρόβλημα των Δήμων είναι το ανθρώπινο δυναμικό.

 Η έλλειψη ικανής και εξειδικευμένης στελέχωσης σε όλο σχεδόν το φάσμα των δήμων, με ελάχιστες ίσως εξαιρέσεις. Καθώς μάλιστα τα κοινοτικά αλλά και τα άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία γίνονται ολοένα και πιο δύσκολα στην προσέγγιση και τη διαχείριση τους, προκειμένου να έχει κανείς πρόσβαση σ΄ αυτά χρειάζεται τους κατάλληλους ανθρώπους και τα ανάλογα εργαλεία. Το μεγάλο πλήθος των δήμων που εξακολουθεί να υπάρχει, παρά τη γενναία μείωση τους με τον ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ, δημιουργεί επιτακτικά την ανάγκη σοβαρών μηχανισμών υποστήριξης, ιδιαίτερα στην περιφέρεια, με αναπτυξιακές εταιρίες σε περιφερειακό επίπεδο, έτσι ώστε να υπάρχουν οι απαραίτητοι μηχανισμοί που θα υποστηρίζουν τους δήμους που το έχουν ανάγκη.

Το δεύτερο μεγάλο πρόβλημα είναι αυτό της απόλυτης εξάρτησης είτε από κρατικούς πόρους είτε από τα ευρωπαϊκά προγράμματα. Η παντελής απουσία ίδιων πόρων καθιστά δύσκολο, αν δεν ακυρώνει κιόλας, τον δημοκρατικό προγραμματισμό. Ο δήμος δηλαδή είναι υποχρεωμένος να προτάσσει τις έννοιες επιλεξιμότητα και ωριμότητα σε συγκεκριμένα έργα που προωθούν το κοινοτικό πλαίσιο στήριξης ή κάποια εθνικά προγράμματα, έχοντας ουσιαστικά μικρή δυνατότητα να  προτάξει το δικό του αυτοτελές πρόγραμμα αφού του λείπουν οι ίδιοι πόροι. Έτσι, αν το πρόβλημα των στελεχών είναι το κυρίαρχο, το πρόβλημα της έλλειψη ίδιων πόρων είναι το βαθύτερο. 

    9. Η διοικητική μεταρρύθμιση όπως την πιστεύουμε οι αιρετοί της αυτοδιοίκησης σκοντάφτει στην ανασφάλεια του πολιτικού συστήματος και τις μεγάλες δυνάμεις αδράνειας του συγκεντρωτισμού. Στο πολιτικό σύστημα διότι οι πολιτικοί μας νομίζουν πως θα μείνουν χωρίς ρόλο. Αυτό όμως είναι ένα πρόβλημα που ξεπερνιέται αν υπάρχει ισχυρή βούληση από την πλευρά της κυβέρνησης και των κομμάτων. Το σοβαρότερο πρόβλημα όμως είναι η τεράστια δύναμη αδράνειας που αναπτύσσεται απ΄ την πλευρά του συγκεντρωτισμού. Το ελληνικό κράτος έχει δομηθεί μ΄ ένα συγκεκριμένο τρόπο, δεκαετίες τώρα.

Αυτή η δομή έχει δημιουργήσει καλώς και κακώς εννοούμενα συμφέροντα, τα οποία εναγωνίως θέλουν και απαιτούν τη διαρκή εξυπηρέτηση τους. Το γεγονός αυτό είναι που καθιστά δυσκολότερη και την τελική πολιτική απόφαση από μια κυβέρνηση. 

    10. Το πρώτο εφόδιο που μας λείπει για τη μάχη κατά της κακοδιοίκησης είναι αυτό της ικανής στελέχωσης. Το δεύτερο είναι ότι απουσιάζουν κατά κανόνα σύγχρονα συστήματα διοίκησης, παρακολούθησης και ελέγχου όλων των υπηρεσιών.  Γεγονός που και αυτό με τη σειρά σχετίζεται με την εντελώς απαραίτητη παρουσία εξειδικευμένων στελεχών. Τέλος, το τρίτο εφόδιο που απουσιάζει, είναι η επαρκής ενημέρωση των ίδιων των αιρετών για τα σύγχρονα δεδομένα αλλά και τα εργαλεία που υπάρχουν κατά της κακοδιοίκησης.

 Οι αιρετοί δεν είναι όσο θα έπρεπε ενημερωμένοι και βέβαια δεν ευθύνονται οι ίδιοι γι΄ αυτό.