Η συνέντευξη του Προέδρου της ΚΕΔΚΕ

ΠΑΡΙ ΚΟΥΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ

Δημάρχου Κοζάνης 

 

  • Η αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για τα συλλογικά όργανα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν αφορούσε μόνο την κατάργηση του άρθρου που αφορούσε τον Πρόεδρο της ΚΕΔΚΕ, σύμφωνα με το οποίο τη θέση αυτή καταλάμβανε ex officio ο εκάστοτε Δήμαρχος Αθηναίων, και τη θέσπιση του αιρετού Προέδρου, αλλά μια σειρά αλλαγών. Από τον τρόπο εκλογής των αντιπροσώπων του κάθε Δήμου για τις συνελεύσεις των ΤΕΔΚ μέχρι το ίδιο το Διοικητικό Συμβούλιο των Τοπικών Ενώσεων. Βασικά χαρακτηριστικά του νέου τρόπου της εκλογής των οργάνων της Αυτοδιοίκησης είναι: Πρώτον, εκπροσωπούνται οι αντιπολιτεύσεις. Δεύτερον, συμμετέχουν, σχεδόν ισότιμα, Δημοτικοί Σύμβουλοι, συμπολίτευσης και αντιπολίτευσης, εκτός από Δημάρχους στις ΤΕΔΚ και στη Γ.Σ. της ΚΕΔΚΕ. Τρίτον, η Γ.Σ. της ΚΕΔΚΕ είναι πολυμελής, αποτελείται από 500 συνέδρους (Δημάρχους, Προέδρος Κοινοτήτων, Δημ. Συμβούλους). Τέταρτον, το Δ.. εκλέγεται με απλή αναλογική και με σειρά του εκλέγει τον Πρόεδρο, τον Αντιπρόεδρο, το Γραμματέα, την Εκτελεστική Επιτροπή και τα άλλα όργανα της ΚΕΔΚΕ. Νομίζω ότι η αλλαγή, αντικειμενικά κρίνοντας, λειτούργησε απόλυτα θετικά στην εκλογή των θεσμικών οργάνων της ΚΕΔΚΕ και απόδειξη είναι τα συνέδρια τα τελευταία πέντε χρόνια που έχουν μια μαζικότητα κι ένα δυναμισμό που δεν υπήρχε τα προηγούμενα χρόνια. Σε ό,τι αφορά την αλλαγή για την εκλογή του Προέδρου δεν είμαι αρμόδιος να την κρίνω. Ξέρω μόνο να πω ποια είναι η προσπάθεια όλων μας και όχι μόνο η δική μου, φυσικά, ως Προέδρου. Η προσπάθεια που ξεκινήσαμε εδώ και τεσσεράμιση, περίπου, χρόνια απ΄ όταν πρωτοεκλέχτηκε Δ.Σ. με το νέο τρόπο, είναι να ασχοληθούμε με το σύνολο των προβλημάτων που απασχολούν το θεσμό. Να στηρίξουμε τον ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ που ήταν μια πρόσφατη θεσμική τομή, αλλά, κυρίως, προσπαθήσαμε να φέρουμε την Αυτοδιοίκηση στο επίκεντρο των πολιτικών εξελίξεων. Το τι καταφέραμε ο καθένας μπορεί να το κρίνει.
  • Ποτέ δεν πρέπει κανείς να είναι ικανοποιημένος γιατί τότε σταματά κάθε έννοια προόδου, θα τολμούσα να πω. Αν κρίνω όμως σε ποια κατάσταση ήταν ο θεσμός πριν από τεσσεράμιση χρόνια, πρέπει να πως ότι υπήρχε ένα ασφυκτικά περιοριστικό πλαίσιο και μια Συνταγματική αναθεώρηση, με τις δρομολογημένες διατάξεις, που περιόριζε την Αυτοδιοίκηση σ΄ ένα ρόλο ιδιότυπου μηχανισμού κοινωνικής πίεσης στην πολιτική εξουσία. Αυτή την πραγματικότητα την αλλάξαμε, με κορυφαία μας επιτυχία στη Συνταγματική Αναθεώρηση όπου άλλαξε ολότελα ο ρόλος της Αυτοδιοίκησης και δημιουργήθηκε ένα στέρεο συνταγματικό υπόβαθρο για να μπορέσει ν΄ ανοίξει άλλους δρόμους και ειδικότερα το δρόμο της ευρωπαϊκής σύγκλισης. Με μια τέτοια οπτική, έχει γίνει ένα μεγάλο βήμα αλλά σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να είμαστε ικανοποιημένοι κρίνοντας απ΄ το πόσο απέχουμε απ΄ το πρότυπο αποκεντρωμένης οργάνωσης με αυτοδιοίκηση που χαρακτηρίζει κάθε σύγχρονη χώρα.
  • Πράγματι στον Κώδικα έγινε μια πολύ καλή δουλειά. Πρέπει να πω ότι, κυριολεκτικά, συνδιαμορφώσαμε τον Κώδικα και υπήρξε ένα πολύ ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Και στα οικονομικά επίσης καταστήσαμε παρελθόν μια μίζερη διαπραγμάτευση που κρατούσε 15 χρόνια τώρα και γεννούσε αμοιβαία κακοπιστία μεταξύ Κυβέρνησης και Αυτοδιοίκησης. Τα δύο θέματα που κυριάρχησαν λοιπόν στο συνέδριο της Θεσσαλονίκης έλαβαν ένα αίσιο τέλος και οι πρωτοβουλίες που βρίσκονται στις άμεσες προτεραιότητες μας αφορούν δύο σκέλη. Αφενός μεν, σημαντικές θεσμικές τομές και αφ΄ ετέρου ζητήματα που έχουν σχέση με την ενδυνάμωση εσωτερικά του θεσμού. Στο πρώτο σκέλος ανήκει η πρωτοβουλία για τη μεγάλη τομή, τη μητέρα των μεταρρυθμίσεων, τη φορολογική αποκέντρωση και στο δεύτερο σκέλος ανήκουν μια σειρά πρωτοβουλιών που αρχίζουν απ΄ την ηλεκτρονική αυτοδιοίκηση και φτάνουν μέχρι το ινστιτούτο κατάρτισης αιρετών και στελεχών της αυτοδιοίκησης. Απ΄ τη χρήση σύγχρονων επικοινωνιακών μεθόδων για τη διερεύνηση των τάσεων της ελληνικής κοινωνίας και το πώς αυτή αντιμετωπίζει τις πρωτοβουλίες της αυτοδιοίκησης μέχρι την οργάνωση της ΚΕΔΚΕ για να έχει τη συστηματική υποστήριξη εξειδικευμένων επιστημόνων σε όλα τα θέματα που καλείται να γνωμοδοτήσει.
  • Το υπάρχουν σύστημα εκλογής είναι ένα σύστημα που σε γενικές γραμμές είναι ικανοποιητικό και νομίζω πως δεν πρέπει στο άμεσο μέλλον ν΄ αλλάξει γιατί δεν υπάρχει λόγος να περιοριστεί η βάση δημοκρατικής νομιμοποίησης των δημοτικών αρχών που σήμερα αναζητείται με την πλειοψηφία του 50% συν ένα, στο δεύτερο γύρο όταν χρειάζεται. Ο λόγος είναι πολύς απλός. Πιστεύω ότι πρέπει να πατάει πολύ γερά στα πόδια της η κάθε δημοτική αρχή γιατί αν ανοίξει ο δρόμος της φορολογικής αποκέντρωσης, ο δρόμος της ευθύνης για την αυτοδιοίκηση, όπως συνηθίζω να λέω, απαιτούνται ισχυρές συναινέσεις και δεν επιτρέπονται παλινωδίες και πισωγυρίσματα. Γι΄ αυτό νομίζω πως είναι λάθος σ΄ αυτή τη φάση ν΄ αλλάξει το εκλογικό σύστημα μειώνοντας τη δημοκρατική βάση νομιμοποίησης του. Υπάρχει όμως και μια άλλη άποψη που είναι μεν μειοψηφία, απ΄ ό,τι απέδειξαν οι συζητήσεις για τον Κώδικα, αλλά εγώ την υπερασπίζομαι. Σύμφωνα μ΄ αυτή, θα έπρεπε να περιοριστεί ο αριθμός των δημοτικών συμβούλων και απ΄ την άλλη ν΄ ανοίξει σε πιο αντιπροσωπευτικά της κοινωνίας όργανα ο θεσμός, οδηγώντας μας σ΄ ένα θεσμό πιο ανοιχτό στην κοινωνία απ΄ αυτόν που είναι σήμερα, πιο ανοιχτό στις αποφάσεις και τη λειτουργία. Απ΄ την άλλη αυτοί που αποφασίζουν δεν υπάρχει λόγος να είναι τόσοι πολλοί και για να είναι πιο ενημερωμένοι, να λειτουργούν πιο υπεύθυνα και να κάνουν πράξη τη διαδικασία εσωτερικού ελέγχου και τη διαφάνεια που είναι απαίτηση των καιρών.
  • Δεν υπάρχει ζήτημα συνύπαρξης Νομαρχίας και Περιφέρειας με Αυτοδιοικητική μορφή γιατί κάτι τέτοιο δεν το προβλέπει το Σύνταγμα μας. Το Σύνταγμα μας πολύ ορθά προέβλεψε δύο βαθμούς Αυτοδιοίκησης και νομίζω πως αυτό θέτει επί τάπητος τη μετεξέλιξη του β΄ βαθμού σε περιφερειακή αυτοδιοίκηση όπως έχει κάθε σύγχρονη και ισχυρή χώρα. Το πραγματικό ζήτημα που υπάρχει αφορά τις κρατικίστικες αντιλήψεις, καθαρά συντηρητικές που θέλουν το ¨μακρύ χέρι¨ του κράτους να υπάρχει σε κάθε κοινωνία για να δικαιώνουν έτσι μια συγκεντρωτική και αναποτελεσματική δομή που κουβαλάμε απ΄ τη γέννηση του νεοελληνικού κράτους.
  • Δε διαφωνώ ότι ενδεχομένως να έπρεπε να μπορούν και οι Δήμαρχοι χωρίς να παραιτούνται να πολιτεύονται. Νομίζω όμως σε ό,τι αφορά το εκλογικό σύστημα της χώρας δεν είναι αυτό το ζητούμενο. Προσωπικά νομίζω πως ήρθε η ώρα να γίνει μια μεγάλη τομή στο πολιτικό σύστημα της χώρας καθώς εγώ πιστεύω σ΄ ένα πλειοψηφικό σύστημα μονοεδρικών περιφερειών, τριακοσίων πάντων εδρών, δύο γύρων, μ΄ έναν υποψήφιο από κάθε κόμμα και την εκλογή αυτού που στον πρώτο ή το δεύτερο γύρο συγκεντρώνει το 50% συν ένα των ψηφοφόρων. Μια τέτοια τομή έχει αποδειχθεί εκεί όπου εφαρμόζεται πως λειτουργεί απόλυτα αναλογικά, επιβάλει τις προγραμματικές συγκλίσεις μεταξύ των πολιτικών χώρων, καθιστά ισότιμους τους βουλευτές, γιατί σήμερα έχουμε βουλευτές των 200.000 αλλά και των 2.000 σταυρών, κάθε περιοχή αντιπροσωπεύεται και η προεκλογική εκστρατεία είναι κάθε άλλο παρά δαπανηρή. Ο παρεμβατικός ρόλος των μέσων μαζικής ενημέρωσης γίνεται πολύ μικρότερος και ο καθένας κρίνεται απ΄ την κοινωνία. Σ΄ αυτές τις αλλαγές να προσθέσω και τη δυνατότητα που έχουν τα πολιτικά κόμματα ανάλογα με τις αρχές τους να θέτουν και σε καθολική κρίση κάθε φορά τους βουλευτές και να εκλέγουν με μια ορισμένη μαζική διαδικασία τους υποψηφίους για κάθε μια περιφέρεια. Όλα αυτά όπως αντιλαμβάνεστε θα μας οδηγούσαν σε μια ολότελα διαφορετική λειτουργία του πολιτικού συστήματος όπου μείζονα σημασία θα είχε πλέον το πρόγραμμα και οι δεσμεύσεις όπως επίσης και ο απολογισμός για το πώς ο καθένας υπηρέτησε την περιοχή που τον εξέλεξε.
  • Νομίζω είναι εφικτή γιατί με τη συνταγματική αναθεώρηση έχει προβλεφτεί τόσο η δυνατότητα θέσπισης τοπικών εσόδων όσο και η άσκηση κρατικών αρμοδιοτήτων με νόμο. Όπως είπαμε και σε προηγούμενη ερώτημα, δεν είναι ζήτημα εφικτότητας αλλά ζήτημα πολιτικής απόφασης. Αν θέλουμε στην Ελλάδα να κάνουμε αυτοδιοίκηση η εμπειρία των τελευταίων ετών λέει πως ακόμα και τα πιο τολμηρά βήματα όπως ο ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ δεν έχουν ουσιαστικό μέλλον αν δε θιγεί η πραγματική βάση των μεταρρυθμίσεων που είναι η οικονομία. Η φορολογική αποκέντρωση είναι μια διαδικασία που καθιστά τις τοπικές κοινωνίες πιο υπεύθυνες αλλά και πιο ικανές να προγραμματίζουν και να χαράζουν το μέλλον τους. Είναι μια αρχή δοκιμασμένη σε μια πολύ μεγάλη ομάδα χωρών οι οποίες όλες, κατά σύμπτωση, είναι σύγχρονες και ισχυρές. Γι΄ αυτό είναι ώρα και στην πατρίδα μας ν΄ ανατρέψουμε το ναπολεόντειο συγκεντρωτικό κράτος και να ανοίξουμε το δρόμο της αποκεντρωμένης Ελλάδας.  
  • Ο ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ από κάθε άποψη νομίζω ότι έχει δικαιωθεί και δεν θα πρέπει να υπάρχει καμιά αμφιβολία επ΄ αυτού. Όσοι βέβαια περίμεναν να ζωντανέψει η ύπαιθρος με τον ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ μάλλον είχαν λάθος αφετηρία. Η τοπική και περιφερειακή ανάπτυξη είναι ζήτημα σχεδίου πόρων και ανθρώπινου δυναμικού που δεν ήταν δυνατόν μια αλλαγή σαν τον ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ να επιλύσει ριζικά τα προβλήματα που υπάρχουν σ΄ αυτούς τους τομείς. Σ΄ ό,τι αφορά το δεύτερο ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ νομίζω ότι ένα υπερσύγχρονο σύστημα κινήτρων που οδηγεί σε εθελούσιες συνενώσεις είναι πολύ προτιμότερο από ένα σχέδιο ανάλογο με το πρώτο. Κι αυτό γιατί δεν μπορώ να καταλάβω γιατί θα πρέπει μέσα σε 10 χρόνια να κάνουμε μια ακόμα αλλαγή υποχρεωτικού χαρακτήρα. Υπάρχει κι ένας πρόσθετος λόγος διαφωνίας. Πιστεύω ότι θα πρέπει να επικεντρωθούν όλες οι προσπάθειες στη φορολογική αποκέντρωση και να σταματήσουμε ν΄ ασχολούμαστε τόσο με την δομή. Όταν η δομή δεν μπορούμε να εξυπηρετήσει αυτό που θέλουμε τότε ας την ξαναβάλουμε στο τραπέζι. 
  • Σ΄ ένα μεγάλο βαθμό έχουν προωθηθεί οι πόροι προς τους Δήμους για την προετοιμασία τους. υπάρχουν φυσικά κάποια προβλήματα που νομίζω ότι στο σύνολο τους θα λυθούν. Εξαρτάται βέβαια κάθε φορά απ΄ το πώς βλέπει ο καθένας αυτό το ζήτημα. Αν κάποιος Δήμαρχος και Δημοτικό Συμβούλιο λόγω του ότι, για παράδειγμα, θα περάσει η Ολυμπιακή Φλόγα ή θα φιλοξενήσει μια αποστολή στα πλαίσια της Ολυμπιακής προετοιμασίας θεωρούσε ότι έπρεπε η πόλη ν΄ αλλάξει ριζικά πρόσωπο, αυτό δεν ήταν ούτε ζητούμενο, ούτε εφικτό. Πάντως προβλήματα υπάρχουν και θέλω να πιστεύω ότι μέχρι την Ολυμπιάδα θα έχουν λυθεί.
  • Η διαδημοτική συνεργασία είναι μια ανάγκη που την επιβάλει η ίδια η ζωή. Διαδημοτική συνεργασία υπάρχει από πολύ παλιά και τα αποτελέσματα σε πάρα πολλές περιπτώσεις είναι από ικανοποιητικά έως και θεαματικά. Νομίζω ότι η διαδημοτική συνεργασία δεν είναι ζήτημα κινήτρων αλλά δυστυχώς σ΄ αυτό το δρόμο είμαστε. Πιστεύω πως θα έπρεπε εμείς οι αιρετοί να αναλάβουμε σοβαρότερες πρωτοβουλίες στον τομέα των διαδημοτικών συνεργασιών γιατί τα κίνητρα από μόνα τους πολλές φορές δε λένε τίποτα. Η αξιολόγηση όμως και η ιεράρχηση των αναγκών μπορεί να μας οδηγήσει σε τέτοιες πρωτοβουλίες και αυτό κατά τη γνώμη μου είναι το σωστό.