ΠΑΡΙΣ ΚΟΥΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ

Μέλος Εκτελεστικού Πολιτικού Συμβουλίου Κινήματος Αλλαγής

Newsletters

Γράψτε το email σας και πατήστε το πλήκτρο subscribe για να εγγραφείτε στα newsletters
Τηρείται ο "GDPR", ο νέος κανονισμός Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (EE 2016/679).
Please wait

Σελίδα στο Facebook

Twitter

radio spech

 
 

Σύνδεσμοι

parliament logo  pasok logo  facebook logo twitter logo

Εκλογές 2015

ΠΑΣΟΚ. Κρατάμε ψηλά την ευθύνη.

 Οι απαντήσεις του Προέδρου της ΚΕΔΚΕ

ΠΑΡΙ ΚΟΥΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ-Δημάρχου Κοζάνης

1.     Ένας σύγχρονος Δήμος οφείλει να είναι πρώτα απ΄ όλα δημοκρατικός στη λήψη των αποφάσεων, διαφανής στην καθημερινή του λειτουργία και ανοιχτός στην κοινωνία των πολιτών αλλά και στα μηνύματα των καιρών.  Από εκεί και πέρα, μια σύγχρονη δημοτική αρχή οφείλει να διαμορφώσει- υιοθετήσει ένα συγκεκριμένο ρεαλιστικό όραμα για τον τόπο της, να εκπονήσει με συμμετοχικό, δημοκρατικό και διαφανή τρόπο ένα εφικτό και ιεραρχημένο σχέδιο που να το υπηρετεί και να διασφαλίσει βέβαια την αποτελεσματική υλοποίηση του.

2.     Το ερώτημα σας αποτέλεσε κεντρικό σημείο τριβής και αντιπαράθεσης της αυτοδιοίκησης με τη συγκεντρωτική κρατικίστικη αντίληψη στην πρόσφατη συνταγματική αναθεώρηση που έληξε υπέρ της αυτοδιοίκησης. Η Αυτοδιοίκηση δεν είναι μοχλός πίεσης προς την κεντρική εξουσία αλλά ένας διακριτός πόλος διαχείρισης δημόσιων υποθέσεων που λειτουργεί σε θεσμοθετημένα πλαίσια και μπορεί με νόμο ν΄ ασκεί και κρατικές αρμοδιότητες.

Αυτή η συγκεκριμένη εξέλιξη ήταν το πρώτο αναγκαίο βήμα  για τη σύγκλιση μας με την Ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Σίγουρα απέχουμε πολύ από το πρότυπο του Δήμου- τοπική κυβέρνηση και σωρεία υποθέσεων εξαρτώνται από την κεντρική εξουσία. Η δυναμική όμως που ανοίγεται με τη συνταγματική αναθεώρηση είναι συγκεκριμένη με την προϋπόθεση φυσικά ενός νέου κύματος μεταρρυθμίσεων. Στο ίδιο εξάλλου συμπέρασμα μας οδηγεί και η ίδια η εποχή μας. Δεν θα κουραστώ να επαναλαμβάνω ότι οφείλουμε  να αντικαταστήσουμε τα ρήματα ¨απαιτώ, διεκδικώ και περιμένω¨, με τα ρήματα ¨σχεδιάζω, προγραμματίζω και υλοποιώ¨. Μόνον έτσι μπορούμε να αξιοποιήσουμε τις ευκαιρίες και τις δυνατότητες που υπάρχουν στις μέρες μας.

3.     Πρόκειται για ένα ρόλο σύνθετο που περιγράφεται με τα ρήματα Προβάλλω- Αξιοποιώ- Κατανοώ.Να προβάλλουμε την ιδιαιτερότητα και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα του τόπου μας για ν΄ αποτελέσουν οι στόχοι μας μέρος του σχεδίου περιφερειακής ανάπτυξης. Να αξιοποιήσουμε τις ευκαιρίες που δίνει το ίδιο το σχέδιο γιατί οι κανόνες του παιχνιδιού έχουν αναγορεύσει τις έννοιες ωριμότητα και επιλεξιμότητα σε κυρίαρχες απέναντι στην αναγκαιότητα.Να κατανοήσουμε, τέλος, ότι εκτός από μας υπάρχουν και οι άλλοι.        

4.     Με πολλαπλούς τρόπους που διαφέρουν ανάλογα με το μέγεθος του Δήμου. Σ΄ ένα μικρό Καποδιστριακό Δήμο, υπάρχει η δυνατότητα της καθιέρωσης, σε τακτά ή έκτακτα χρονικά διαστήματα, λαϊκών συνελεύσεων για την καλύτερη ενημέρωση και συμμετοχή των πολιτών. Κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό σε αστικά κέντρα, όπου αναγκαστικά ο Δήμος πρέπει με ιδιαίτερη φαντασία αλλά και δημοκρατική ευαισθησία να μην αποκλείει πριν απ΄ τη λήψη οποιασδήποτε απόφασης όλους όσους διαθέτουν το τεκμήριο της γνώσης ή του ενδιαφέροντος για σοβαρά θέματα.Έτσι λοιπόν, η συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας στη λήψη αποφάσεων εξασφαλίζεται -                  με το άνοιγμα των εισηγητικών επιτροπών, στις οποίες κατά κανόνα προεδρεύουν φυσικά πρόσωπα με εκτελεστική αρμοδιότητα, (Δήμαρχος, Αντιδήμαρχοι, Πρόεδροι Νομικών προσώπων κ.τ.λ.),

-                  τις ανοιχτές συνεδριάσεις των δημοτικών συμβουλίων όπου καλούνται εκπρόσωποι φορέων, κοινωνικών ομάδων, μη κυβερνητικών οργανώσεων,

 -                  τις διαδικασίες απολογισμού έργου, και

-                  τον εξαντλητικό διάλογο στις περιπτώσεις  κατά τις οποίες συζητούνται θέματα μείζονος σημασίας όπως είναι τα ΓΠΣ ή τα ΣΧΟΟΑΠ. Σε κάθε περίπτωση το μεγάλο κέρδος απ΄ τις διαδικασίες συμμετοχής είναι η κατανόηση και συνήθως η στήριξη των αποφάσεων που λαμβάνονται και των στόχων που τίθενται, από μεγάλο μέρος των πολιτών, αν όχι απ΄ όλους.

   Πέρα όμως από τη στήριξη στις αποφάσεις το μεγάλο όφελος βρίσκεται στο άνοιγμα του θεσμού στην κοινωνία.

5.     Σε επίπεδο τοπικής αρχής η αυτοδιοίκηση δε συναντιέται μόνο με τον περιφερειάρχη αλλά συναντιέται και με το δεύτερο βαθμό όπως και με τους υπόλοιπους ΟΤΑ της περιφέρειας. Απ΄ την άλλη ο ανταγωνιστικός χαρακτήρας των προγραμμάτων είναι δεδομένος. Γι΄ αυτό θα επαναλάβω ένα τρίπτυχο που το έχω προτείνει εδώ και καιρό. Στο επίπεδο της περιφέρειας γενικότερα και όχι στενά του περιφερειάρχη, η τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να εμπνέεται απ΄ τις αρχές -        της συνεργασίας με την περιφερειακή αρχή, -        της αλληλεγγύης και της κατανόησης με όλους τους Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού, αλλά και -        της ανταγωνιστικότητας αφού οι ¨έτοιμοι¨ και οι ¨γρήγοροι¨ είναι γνωστό ότι αμείβονται απ΄ το σημερινό πλαίσιο υλοποίησης των έργων.

6.     Το οικονομικό αποτελεί σίγουρα ένα καυτό πρόβλημα που καθιστά, πολλές φορές, την καθημερινότητα ζοφερή. Ακυρώνει συχνά κάθε προσπάθεια σοβαρού προγραμματισμού και πλήττει ευθέως την αξιοπιστία του θεσμού της Αυτοδιοίκησης. Ωστόσο δεν αποτελεί το κύριο πρόβλημα της αυτοδιοίκησης όσο και αν αντικειμενικά είναι κυρίαρχο.

Το κύριο πρόβλημα της τοπικής αυτοδιοίκησης  αφορά το ανθρώπινο δυναμικό

-        η έλλειψη εξειδικευμένου στελεχιακού δυναμικού είναι ορατή παρά τα σοβαρά βήματα που έγιναν τελευταία.

-        η απουσία αξιόπιστων μηχανισμών στήριξης στην ελληνική περιφέρεια είναι κραυγαλέα.

-        οι αιρετοί προσπαθούν μόνοι τους αφού λείπει εντελώς η οργανωμένη διαδικασία ενημέρωσης και κατάρτισης.

Σε πολλές περιπτώσεις, ιδιαίτερα στους μικρούς Δήμους η εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου τοπικής ανάπτυξης όπως επίσης και η υλοποίηση του ανήκουν στη σφαίρα της ουτοπίας. 

7.     Τα ευρωπαϊκά προγράμματα αποτελούν για την Τ.Α. τα τελευταία χρόνια ένα συγκεκριμένο πεδίο άσκησης για τον τρόπο με τον οποίο οφείλει να λειτουργήσει απ΄ εδώ και πέρα. Χωρίς να μεγιστοποιούμε τα οφέλη απ΄ τα ευρωπαϊκά προγράμματα, οφείλουμε να δουλέψουμε με συνέπεια πάνω στις ευκαιρίες που ανοίγουν αυτά, όσο και αν μας ταλαιπωρούν πολλές φορές οι σύνθετες διαδικασίες που χαρακτηρίζουν την υλοποίηση τους. Πρέπει όμως να σημειώσουμε για μια ακόμα φορά πως το ζήτημα του μεγέθους τίθεται εμφαντικά ως πρόβλημα στον συγκεκριμένο τομέα. Έτσι, για παράδειγμα, ένας Δήμος του επιπέδου μιας πρωτεύουσας νομού, είναι αυτονόητο πως έχει τη δυνατότητα να οργανώσει την πρόσβαση του στα ευρωπαϊκά προγράμματα αυτοτελώς.

 Οι Δήμοι όμως μικρού και μεσαίου μεγέθους έχουν αναντίρρητα την ανάγκη σοβαρών μηχανισμών στήριξης σε περιφερειακό επίπεδο και υπάρχουν πολλά παραδείγματα και στη χώρα μας, σύμφωνα με τα οποία η ύπαρξη τέτοιων μηχανισμών έχει βοηθήσει την αυτοδιοίκηση ανεξαρτήτως μεγέθους να κάνει μεγάλα βήματα σε σχέση με άλλες περιοχές απ΄ όπου απουσιάζουν τέτοιοι μηχανισμοί στήριξης.

Τέλος θα ήταν παράλειψη να μη σημειώσουμε πως, στα διάφορα προγράμματα, και δεν αναφέρομαι στα ΠΕΠ, αλλά κυρίως στα τομεακά και σ΄ αυτά που προκηρύσσονται απ΄ ευθείας απ΄ την Ευρωπαϊκή Ένωση, αναδεικνύεται ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα, εξ αιτίας μιας σοβαρής έλλειψης που υπάρχει στο θεσμικό πλαίσιο. Η μη δυνατότητα συνεργασίας με εξειδικευμένους συμβούλους. Αυτό έχει δημιουργήσει πολλά προβλήματα σε διάφορους Δήμους κατά την υλοποίηση τέτοιων προγραμμάτων, εξ αιτίας διαφόρων λαθών και παραλείψεων με αποτέλεσμα να κινούνται, περίπου, στα όρια της νομιμότητας .

Γι΄ αυτό είναι απολύτως απαραίτητη η δημιουργία τέτοιων υποστηρικτικών μηχανισμών σε επίπεδο περιφέρειας που θα παράσχουν αποτελεσματικές και απολύτως χρήσιμες υπηρεσίες σε όλους τους ΟΤΑ.

8.     Στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο ρόλος των ΟΤΑ διαφέρει αισθητά απ΄ αυτόν στη χώρα μας, παρά τα σοβαρά βήματα που κάναμε προς τα μπρος. Δύο είναι βασικά τα πεδία στα οποία υπάρχει πάρα πολύ μεγάλη απόσταση. Το πεδίο των αρμοδιοτήτων και το πεδίο των ίδιων πόρων. Σ΄ ό,τι αφορά το πεδίο των αρμοδιοτήτων είναι γνωστό ότι στη Δυτική Ευρώπη εδώ και πολλές δεκαετίες, η επιλογή της αποκέντρωσης με αυτοδιοίκηση, οδήγησε στο να διαχειρίζονται το σύνολο σχεδόν των δημοσίων υποθέσεων οι πρωτοβάθμιοι οργανισμοί αυτοδιοίκησης. Απ΄ το διαβατήριο μέχρι το σχολείο και από τις υγειονομικές μονάδες μέχρι τη ρύθμιση της κυκλοφορίας, είναι αρμοδιότητες της αυτοδιοίκησης. 

 Στο δεύτερο πεδίο όπου επίσης η απόσταση είναι πολύ μεγάλη είναι το ζήτημα των ιδίων πόρων. Οι ίδιοι πόροι στην Ελλάδα είναι λίγοι και αφορούν κατά κανόνα τα ανταποδοτικά τέλη με κυριότερα αυτά της καθαριότητας, ενώ αναλόγως με την περιοχή μπορεί να υπάρχουν και έσοδα από μεταλλευτικές δραστηριότητες, εκμετάλλευση ιαματικών πηγών κ.α. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση η Τ.Α. διαχειρίζεται ένα μεγάλο μέρος των φορολογικών εσόδων, τα οποία της έχουν εκχωρηθεί απ΄ το κράτος με τη λογική της φορολογικής αποκέντρωσης.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα και το κράτος να συμμετέχει σε πολύ μικρό βαθμό στους προϋπολογισμούς των Δήμων, αλλά και οι ΟΤΑ να έχουν τους απαραίτητους πόρους για την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους. Αυτό το μοντέλο αποτελεί τον κυρίαρχο στόχο της ΚΕΔΚΕ τα τελευταία χρόνια καθώς σύγκλιση με την ευρωπαϊκή πραγματικότητα δεν μπορεί να νοηθεί έξω και πέρα απ΄ αυτό το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Θα πρέπει λοιπόν να σημειώσουμε δύο πράγματα.

 Πρώτον, αυτοδιοίκηση και αποκέντρωση δεν μπορούμε να έχουμε στην πατρίδα μας απλά με μια μεταβίβαση αρμοδιοτήτων, έστω και με εξασφαλισμένους πόρους, ούτε με μια αέναη διαδικασία θεσμικών μεταρρυθμίσεων που αφορούν τη δομή. Η πραγματική μεταρρύθμιση πρέπει ν΄ αφορά τη βάση, την οικονομία δηλαδή, και βρίσκεται στην μητέρα των μεταρρυθμίσεων που ακούει στο όνομα φορολογική αποκέντρωση με μετατροπή των κεντρικά διατειθέμενων πόρων σ΄ έναν μηχανισμό ενίσχυσης υπέρ των ασθενέστερων ΟΤΑ.

Δεύτερον, φορολογική εξουσία, μέσω της φορολογικής αποκέντρωσης, σημαίνει πολύ απλά ότι αρμοδιότητα ίσον ευθύνη. Πολλές αρμοδιότητες σημαίνουν και πολλές ευθύνες. Μεγάλες δυνατότητες στο πεδίο της οικονομικής αυτοδυναμίας και αυτοτέλειας σημαίνουν ότι πια η κάθε τοπική κοινωνία με την αρχή της είναι αντιμέτωπη με την πραγματικότητα και με ελάχιστη δυνατότητα της όποιας κεντρικής εξουσίας να επηρεάζει τα πράγματα σε τοπικό επίπεδο. Το μοντέλο αυτό αποδείχτηκε διαχρονικά αποτελεσματικό στη Δυτική Ευρώπη και πιστεύω πως είναι καιρός να το υιοθετήσουμε και στην πατρίδα μας. Απαιτείται φυσικά μεγάλος αγώνας γιατί η απόσταση μας απ΄ αυτό είναι πολύ μεγάλη αλλά πρέπει να το τολμήσουμε.